"Chłopi" - artyzm w utworze

narracja - w powieści występują trzy wcielenia narratora i trzy style pisarskie:

- wiejski gaduła - narrator, którego horyzonty myślowe przylegają do sposobu myślenia i życiowego doświadczenia lipieckich chłopów. Opowiada szeroko, dokładnie, z dużym zaangażowaniem uczuciowym, posługuje się prostą, często wyliczeniową składnią. W jego języku zauważamy najwięcej elementów gwarowych;

- realistyczny obserwator - rzeczowo i obiektywnie przedstawia wygląd miejsc, osób, z pewnym dystansem - przebieg zdarzeń. Mówi w zasadzie językiem literackim, czasem odwołuje się do gwary. W powieści stanowi kontynuację narratora realistycznego, wszechwiedzącego z powieści pozytywistycznej;

- stylizator młodopolski - ujawnia się przede wszystkim w opisach przyrody, przeżyć, ludzkich namiętności. Posługuje się językiem literackim z bardzo nielicznymi elementami gwarowymi. Wprowadza oryginalne obrazy poetyckie; cechami jego stylu są liryzm, subiektywizm, emocjonalizm, plastyka, barwność;

łączenie różnych technik pisarskich:

- impresjonizm - zastosowanie delikatnych, subtelnych barw w opisach przyrody, krajobrazu, co sprawia, że przypominają one impresjonistyczne obrazy;

- naturalizm - związek ludzi z przyrodą, podporządkowanie ich życia rytmowi natury; rola popędu płciowego w życiu człowieka; liczne sceny naturalistyczne (np. obcięcie nogi przez Kubę); brzydota jako wyraz wierności w odtwarzaniu określonych sytuacji (choroby, nieszczęścia, sceny bijatyk, kłótnie);

- symbolizm - przedstawienie pewnych sytuacji i postaci w ten sposób, by osiągnęły one wymiar ponadczasowy, symboliczny; np. scena śmierci Boryny na roli, z którą było związane jego całe życie, w tej scenie Boryna przeobraża się w symbolicznego Siewcę;

wielkie bogactwo środków stylistycznych: metafor, porównań, epitetów;
antropomorfizacja przyrody, czyli nadawanie jej właściwości ludzkich;

stylizacja językowa - gwara stworzona w "Chłopach" jest kombinacją różnych dialektów ludowych. Władysław Stanisław Reymont nie stosuje jej w sposób jednolity, najwięcej elementów gwarowych pojawia się w dialogach (słownictwo, wyrażenia, formy gramatyczne, prosta składnia) i fragmentach przyśpiewek ludowych.

"Chłopi" są powieścią o przemijaniu czasu, powtarzalności i zmienności w ludzkim życiu, powieścią o ludzkich namiętnościach.